استفاده مىكنند . ديسقوريدوس گويد : « اظفار الطيب از رده صدف‌هاست و از جزيره‌اى واقع در درياى هند مىآيد . در اين جزيره سنبل هم وجود دارد » . اظفار الطيب دو نوع است : قلزمى و بابلى . هر دو قسم بسيار معطر هستند . به گمان من اظفار الطيب قلزمى همان است كه « خرشيه » خوانده مىشود و گويند صدفى است كه به گوشت و پوست چسبيده است . گاهى نيز در آبادان پيدا مىشود و غالبا منشأ آن از مكه است كه از طريق جده مىآيد . اين نوع اظفار الطيب را وقتى صاف مىكنند بوى خوش مىپراكند . گزينش : نوع سپيدرنگ آن كه در درياى هند و يمن و بحرين پيدا مىشود بهتر از نوع بابلى است كه سياهرنگ و ريز است . به گفته عطاران بهترين نوع اظفار الطيب نوع بحرينى و بعد مكى و جده‌اى است نوع اخير در آبادان پيدا مىشود . مزاج : اظفار الطيب داراى مزاج گرم و در درجه دوم خشك است و تقريبا تا درجه سوم مزاج متمايل به خشك است . خواص درمانى : اظفار الطيب لطيف‌كننده است . در اندام‌هاى ناحيه سر : دود آن براى مداواى صرع مفيد است . در اندام‌هاى دفعى : بخور آن در معالجه اختناق زهدان به كار مىرود . اظفار الطيب را اگر با سركه بياميزند و تناول كنند هر نوع قبوضيت را از بين مىبرد . انفحه ( پنيرمايه ) : پنير مايه‌ها متنوع هستند . دربارهء هر جانورى كه بحث مىكنيم فوائد پنيرمايه‌اش را نيز ذكر خواهيم كرد . گزينش : بهترين نوع پنيرمايه متعلق به خرگوش است . مزاج : تمام پنيرمايه‌ها گرم و خشك و آتشين هستند . خواص درمانى : پنيرمايه هر ماده جامدى را حل مىكند . خواه خون باشد و خواه شير منعقد شده در معده و خواه خلط غليظ . اين ماده هر ماده گداخته‌اى را بند مىآورد . تمام پنيرمايه‌ها خاصيت برندگى ( تقطيع ) دارند . و از خون‌ريزى زنانه و هر نوع سيلانى جلوگيرى مىكنند . پنيرمايه‌ها لطافت مىبخشند . و با اين خاصيت بدون شك خشكاننده هم هستند . جالينوس فرمايد : « هرجا كه به گيرنده‌اى نياز است نوع حاد ( تند ) پنيرمايه را به كار نمىبرم » . در اندام‌هاى ناحيه سر : تناول همه پنيرمايه‌ها بويژه پنيرمايه بيدستر در علاج صرع مفيدند . در اندام‌هاى تنفسى و سينه : پنيرمايه خون منعقد شده در شش‌ها را حل مىكند . در اندام‌هاى تغذيه : شيرى كه در معده پنير ( منعقد ) شده است با تناول همزمان پنيرمايه و سركه حل مىشود . پنيرمايه خون جامد را در معده حل مىكند و براى معده زيان‌بخش است . در اندام‌هاى دفعى : اگر زنان پنيرمايه را بعد از تمام شدن حيض شياف كنند به باردارى آنها كمك مىكند . و اگر قبل از پاك شدن حيض بياشامند مانع باردارى مىشود . پنيرمايه بويژه پنير مايه بيدستر در علاج خفگى زهدان مفيد است . هر پنيرمايه‌اى بويژه پنيرمايه كره اسب درد زهدان و زخم روده‌ها را بر طرف مىنمايد . زهرها : پنيرمايه‌ها همه پادزهرند و سم شوكران را دفع مىكنند و در دفع سموم پنيرمايه‌هاى بزغاله ، آهوبچه ، شتربچه ، بره گوسفند از ساير پنيرمايه‌ها قويترند . براى دفع زهر نيش حيوانات رام تناول پنيرمايه به وزن سه ( اونولوس ) كافى است و شربت آن را به وزن ده قيراط تناول نمايند و محلول پنيرمايه را بر جاى نيش ماليدن خالى از فايده نيست پنيرمايه بزغاله پادزهر فربيون است ( شبرم ) .